Những người xây dựng nước Mỹ hùng mạnh - J.P. Morgan (Kỳ 05)

Đất nước dần khôi phục sau một cuộc nội chiến dài, và giờ đây vững mạnh hơn bao giờ hết Cornelius Vanderbilt đã dùng vũ lực và sự uy hiếp để tạo nên một đế chế đường sắtliên kết mọi miền đất nước.

John D. Rockefeller bắt đầu từ xuất phát điểm khiêm tốn, nhưng với sự quả quyết tuyệt đối và tàn nhẫn của mình, ông đã độc quyền ngành công nghiệp dầu.

Và kế đến, một sản phẩm mới đã làm thay đổi diện mạo nước Mỹ. Và nhờ có thép của Andrew Carnegie, giờ đây các thành phố của nước Mỹ vươn cao tới bầu trời.

Không có gì là không thể cả. Nhưng sau khi ông có liên quan đến một trong những thảm hoạ kinh hoàng nhất trong lịch sử nước Mỹ, đế chế của Carnegie bắt đầu lung lay.  Chủ tịch của ông, ngài Henry Frick, thúc ép công nhân đến điểm giới hạn...khiến họ đứng lên đấu tranh, lập rào cản trước nhà máy chính của công ty Carnegie Steel, và khi Frick quyết định dùng vũ lực chiếm lại nhà máy ông bị người ta mưu sát.

Andrew Carnegie buộc phải suy tính lại mọi thứ.

Với các sự kiện như chủ tịch bị bắn, và công nhân thì chống đối, Andrew Carnegie đang gặp rất nhiều khó khăn. Công ty của ông và danh tiếng của ông đang bị đe doạ. Và đế chế ông dành cả đời để xây dựng đang bên bờ vực của sự sụp đổ. Với mong muốn cứu vãn gia tài của mình, Carnegie đành rút ngắn chuyến đi nước ngoài của mình, và mau chóng trở về Pittsburgh.

Henry Frick sống sót qua khỏi vụ mưu sát. Chỉ 3 ngày sau khi bị bắn và đâm, ông đã trở về văn phòng ở Carnegie Steel. Cuộc gặp gỡ hụt giữa Frick và thần Chết chỉ càng khiến ông kiên quyết hơn. Nhưng đối với ông chủ Andrew Carnegie thì khác, sự kiện nhắc nhở ông chủ tịch là một gánh nặng.

Đã có những lúc Frick cho rằng "Ta điều hành công ty này. Là kẻ giỏi nhất vùng Pittsburgh. Là kẻ phải nài lưng làm 12 tiếng/ngày. Là kẻ phải chịu một viên kẹo đồng vào đầu. Nên ta phải là số một."

Mối quan hệ giữa Carnegie và Frick trở nên xấu đi,  và ông nhận ra rằng mình cần phải thay đổi nó.  Carnegie không vui vì chuyện này. Ông to nhỏ với phóng viên vùng Pittsburgh rằng nếu không phải do ông đi công tác nước ngoài, thì tình hình sẽ khác rồi. Rồi thì sẽ không có vụ đổ máu này. Rằng ông sẽ tôn trọng công nhân hơn. Và ông thu hẹp quyền lợi của Frick. Nhưng Frick từ chối thừa nhận bất kì trách nhiệm nào. Tức giận vì bị Carnegie trừng phạt, ông ta thậm chí âm mưu và chỉ đạo một vụ thôn tính. Carnegie Steel từ từ mục ruỗng từ trong ra ngoài.

Nhưng thách thức lớn nhất cho đế chế của Carnegie không phải từ bên trong. Một mối đe doạ mới đang nổi lên. J.P. Morgan là một giám đốc ngân hàng, người mà kiếm bạc tỉ từ việc hợp nhất các ngành công nghiệp yếu kém, mua lại các công ty thất bại và đưa chúng trở lại thời kì hoàng kim của chúng. Những công ty như Carnegie Steel chẳng hạn.

Bạn nhìn vào J.P. Morgan, và cách ông ấy điều hành các ngân hàng. Về cơ bản mà nói ông ấy là một người thống trị ngành công nghiệp ngân hàng, và, quan trọng nhất là, thống trị tài chính của cả đất nước.

Morgan đã hợp nhất các phần của ngành công nghiệp đường sắt thất bại, làm cho chúng sinh lãi được bằng việc loại bỏ các cạnh tranh không cần thiết.Ông ấy cực kì xuất sắc trong việc chiếm lĩnh các bên đang có xung đột, các bên mà đang huỷ diệt một ngành công nghiệp nào đấy, và đưa ra các điều khoản hoà bình phù hợp cho họ, nhưng có lợi cho ông,  và điều đó tự là đòn bẩy trong kinh doanh cho ông.

Bất cứ ai biết điều gì đó về ông đều công nhận rằng, dù thích ông hay không, thì ông ấy

khiến cho mọi việc êm xuôi.

Do Frick quá nhẫn tâm, Andrew Carnegie lo sợ rằng ông sẽ trở thành mục tiêu kế tiếp của Morgan. Ông đi một nước cờ táo bạo. Một nước đi không thể tránh khỏi.

Andrew?

Henry. Anh thế nào?

- Ổn.

- Tốt.

- Hôm qua ban quản trị tổ chức họp.

- Sao tôi không biết gì nhỉ.

- Ban quản trị đã quyết định rằng sẽ là tốt nhất khi Carnegie Steel huỷ bỏ hợp đồng với anh. Anh sẽ phải trao trả lại cổ phần trong công ty. Anh tất nhiên cũng sẽ nhận được khoản bồi thường  như hợp đồng đã định.

- Carnegie!

Trong khi Carnegie gồng mình sửa chữa đế chế điêu tàn của ông, J.P. Morgan tiếp tục nhắm vào các công ty thất bại, và tiếp tục sát cánh bên người bố huyền thoại của mình.

Junius Morgan là nhà sáng lập nên một trong những ngân hàng đầu tư kiểu mới đầu tiên,

một đế chế tài chính được biết đến với cái tên “Triều đại Nhà Morgan”.

J.P. Morgan được sinh ra là cho kinh doanh ngân hàng. Bố ông là người thuộc thế hệ đầu tiên những chủ ngân hàng bên kia Đại Tây Dương, và vì thế ông xác định chính tài chính sẽ là ngành chỉ đạo các ngành khác trong tương lai.

Hartford, Connecticut - 30 năm trước

Từ khi còn nhỏ, J.P. được dạy rằng chỉ có duy nhất một cách kinh doanh: cách của nhà Morgan. Đầu tư tiền của người khác và thu lời cho bản thân.

Tối nay ta sẽ về. Đến lúc đó phải cân bằng cho xong các tài khoản đấy.

Bố của Morgan rất là sát sao con cái. Junius không hề rời mắt khỏi Morgan trong nhiều năm. Điều đó quá sức chịu đựng của ông.

Mở ra đi. Giờ thì nhấc nó lên. Cảm nhận sức nặng đi.

Biết cảm giác đó là gì không?

Đó là cảm giác được cầm 1 triệu đô-la.

Giờ, học cách tự kiếm ra số tiền đó.

Tình cha con giữa họ ngày càng rạn nứt.

Và đến năm 40 tuổi, ông dự định tạo danh tiếng riêng cho mình. Những thứ này có

cần thiết lắm không?

Bức tranh đó 400 tuổi đấy.

Vâng, thưa ngài.

Ta không hiểu sao con lại cần đi cướp tí nghệ thuật Châu Âu này về. Chỉ là mua vài

bức tranh thôi mà bố,  có phải là nguyên bảo tàng đâu.

Ngân hàng nước Anh có nhờ ta xử lí vấn đề trái phiếu tiếp theo của họ, nên ta nghĩ chắc con sẽ về London cùng ta?

Ở đây con còn nhiều việc lắm.

Luôn nhớ lòng trunh thành chúng ta ở đâu đấy, Pierpont.

Con sẽ cố nhớ.

Nhớ báo cho ta tình hình.

Ta để con ở lại sắp xếp mấy bức tranh vậy.

J.P. Morgan hiểu rõ tình hình, và ở điểm nào đấy ông nhận ra rằng, bố ông thành đạt là thế, nhưng ông có thể vượt qua cả bố ông.

Bố của Morgan luôn căn dặn ông rằng tránh mạo hiểm nhiều, nhưng J.P. Morgan quá mệt mỏi khi phải làm mọi việc theo cách của bố ông.

Ông không đơn thuần chỉ muốn mua lại việc kinh doanh, ông muốn xây dựng một ngành mới riêng của mình. Ông chứng kiến John Rockefeller và Andrew Carnegie xây dựng đế chế của họ từ hư vô và ông muốn mình là người kế tiếp.

Nhưng để được thế, Morgan phải tìm cho mình một sự đột phá. Ông liền để ý đến một trong những nhà phát minh tài ba nhất thế giới.

Thomas Edison đã là nhà cách tân nổi tiểng khi mới chỉ 19 tuổi. Ông nổi lên sau khi

hoàn thiện máy điện tín  rồi đến phát minh máy điện báo tỉ giá cổ phiếu, và máy hát đĩa.

Suốt cuộc đời ông, Edison nắm giữ hơn 1000 bằng sáng chế. Nhưng hiện giờ, ở tuổi 31,

Edison đang thử nghiệm phát minh vĩ đại nhất của ông.

Edison có một khả năng đặc biệt giúp ông quan sát một vật, rồi tìm ra cách sử dụng nó

mà trước đó không ai nghĩ tới.

Morgan quan tâm tới một phát minh: bóng đèn điện, và dòng điện. Một dòng chảy năng lượng vô hình đốt nóng sợi dây tóc nhỏ trong bóng đèn như ma thuật, và làm sợi dây phát sáng.

Ánh sáng điện sẽ cách mạng hoá thế giới. Như lửa, hay bánh xe, nó sẽ thay đổi cách sống của con người.

J.P. Morgan thấy được ngay tiềm năng nơi công nghệ mới mang tính cách mạng này, và biết rằng đây chính là cơ hội để ông gây dựng cơ đồ của riêng mình.

Cơ đồ mà sẽ làm thay đổi thế giới mãi mãi.

Khi thế kỉ 20 sắp cận kề, nước Mỹ là quốc gia phát triển nhanh nhất trên thế giới.

Đường sắt, dầu, và thép tạo nên tiền đề phát triển. Nhưng một công nghệ mới

đang phát triển lên có thể còn đột phá hơn những thứ đó.

Điện sở hữu tiềm năng thay đổi hoàn toàn cả thế giới, và J.P. Morgan cho rằng mình có thể chiếm hữu nó. Rất nhiều người chỉ nhìn bên ngoài để kiểm tra xem phong vũ biểu

đo bão bên trong, nên dưới con mắt doanh nhân, nếu bạn nhìn bên trong, bạn sẽ thấy nhiều thứ mà bạn cần mà chúng có thể trở nên rất thông dụng, nếu có người đủ dũng cảm

chấp nhận xúc tiến cho nó hoặc xây dựng nên nó.

Rất nhiều năm, J.P. Morgan phải sống dưới cái bóng vĩ đại của người bố huyền thoại.

Ông tuyệt vọng tìm cách gây dựng dấu ấn cho riêng mình, và điện có thể là dấu ấn đó.

Morgan đang xem xét đầu tư vào công ty của Thomas Edison, và đầu tư cho phát minh bóng đèn điện ông mới phát triển. Ông thuê Edison lắp đặt đèn điện cho nhà ông ở Đại lộ Fifth, New York.

Đôi lúc bạn phải đứng lên chiếm lấy quyền sở hữu. Nếu bạn không mặn mà với sản phẩm của chính bạn, thì sao mọi người tin tưởng và sẵn lòng sử dụng nó được? Bạn biết đấy, có người gọi đó chỉ là quảng cáo nhưng tôi gọi đó là cho thấy lòng tin vào sản phẩm của bạn, điều mà một doanh nhân tài tình nào cũng làm.

Nhà của Morgan nhanh chóng trở thành phòng thí nghiệm cho các thử nghiệm bóng đèn điện nổi tiếng của Edison.

Edison lắp đặt một nhà máy điện nhỏ trong nhà gia súc trên đất của Morgan. Rồi ông chạy hơn 1219 m dây sau tường và trần của ngôi nhà, và lắp đặt gần 400 trăm bóng đèn điện, những chiếc đầu tiên từng được sản xuất.

Sau nhiều tháng thử nghiệm và thất bại, ngôi nhà đã sẵn sàng cho việc trưng bày.

Khi tôi tin vào thứ gì đó, và muốn bán nó cho ai đó, tôi muốn nó phải nổi bật nhất dưới ánh đèn. Tôi không chỉ đơn thuần đóng gói nó lại, mà là đóng gói nó cho hoành tráng.

Morgan mời đến rất nhiều người, kể cả bố ông, đến xem sự tuyệt diệu của áng sáng điện lần đầu tiên, ông biết rằng buổi trình diễn sẽ đưa ông sẽ đưa ông đến vị trí hàng đầu của ngành công nghiệp mới.

Thưa các quý ông và quý bà, các vị sắp được chiêm ngưỡng sự kì diệu của khoa học hiện đại. Đèn khí sẽ là quá khứ. Chào mừng kỷ nguyên ánh sáng điện. Ánh sáng mà mọi người đang thấy là do điện cung cấp. Không hề phải đốt khí, dầu, hay lửa. Chỉ cần một dòng chảy năng lượng vô hình.

Điện lúc đó được coi như một thứ gì đó kì diệu, và mọi người rất kinh ngạc. Trước hết là do họ không hiểu điện vận hành thế nào, vì bạn không thể nhìn thấy điện được, vì vậy mà nó như là ma thuật đối với đa số mọi người.

Nhà của J.P. Morgan là tư gia đầu tiên trên thế giới được thắp sáng bằng điện.

- Bố thấy thế nào?

- Con làm ta thất vọng quá đấy, Pierpont. Ta tưởng con suy nghĩ thấu đáo hơn chứ.

- Nhưng đây là tương lai.

- Chỉ là đồ chơi trong mấy lễ hội và hội chợ. Còn con thì như thằng ngốc bị chơi một vố.

Mặc dù bố ông thấy thất vọng, nhưng sự kiện tại tư gia Morgan là một thành công lớn.

Anh sắp thành một người bận rộn rồi đấy. Darius Ogden Mills muốn anh lắp điện cho nhà của ông.

Ông ấy phải đợi thôi. Kế tiếp trong danh sách của tôi là nhà Vanderbilt.

Điện trở thành một thứ không thể thiếu đối với giới quyền lực của đất nước. ngoại trừ một trường hợp đáng chú ý, John D. Rockefeller.

Rockefeller tạo dựng cơ đồ lớn nhất nước Mỹ bằng việc lọc dầu thô cho đèn dầu. Ông nhận ra rằng ánh sáng điện có tiềm năng thay thế dầu hoả và trở thành nguồn sáng chính của nước Mỹ. Nếu công nghệ đó thành xu thế chủ đạo, Rockefeller sẽ phải đối mặt với

thách thức lớn nhất từ trước tới giờ.

Nối tiếp sau thành công trưng bày ánh sáng điện tại tư gia, Morgan tin rằng điện có thể là cơ hội mà ông hằng chờ đợi, cơ hội để ông điều hành công ty riêng của mình, và trở thành người tiên phong như Carnegie và Rockefeller. Nhưng đầu tư cho Edison sẽ đi ngược lại toàn bộ những gì mà bố J.P. Morgan đã dạy cho ông.

Bạn phải dám mạo hiểm mới thành công được. Không thể có chuyện đạt được mọi thứ nếu không mạo hiểm. Không thì ai cũng dễ dàng có được thứ họ muốn. Nếu không có mất mát nào,  hay không có khả năng thất bại lớn hay sự thụt lùi, thì bạn không có triển vọng phát triển.

Menlo Park, New Jersey.

Sao hôm nay tôi có vinh dự được ngài đến thăm đây, ngài Morgan?

Có tiếng ồn dưới tầng hầm. Nó làm vợ tôi khó chịu.

Là máy phát ấy mà.

Để tôi cho người xuống cách âm phòng.

Bao nhiêu người đang cạnh tranh với anh, Edison?

Không có gì đáng phải để tâm.

Ngài biết đấy, nếu ngài có thể giúp tôi tăng tiền để lắp đặt một trạm phát điện chính, thì sẽ không còn cần đến máy phát điện ở tầng hầm của ngài nữa. Với nó, tôi có thể cung cấp điện cho bất cứ thứ gì trong bán kinh khoảng 1 km.

Vậy cần những gì để thắp sáng mọi ngôi nhà ở thành phố New York?

Tôi sẽ cần một mạng lưới các trạm phát điện.

Chi phí là bao nhiêu?

Cái đó để tôi tính toán đã.

Đưa cho tôi xem vào sáng thứ hai.

Bộ mô hình tàu hoả đó... Chạy bằng điện hả?

Vâng.

Làm cho tôi một bộ cho sinh nhật con gái tôi tuần tới.

Đối với Morgan, phần thưởng tiềm tàng quá lớn.

Ông bỏ ngoài tai lời khuyên của bố, đầu tư mọi thứ vào điện, và kiên quyết tạo dựng nên

cơ đồ của riêng mình, cho dù có phải đi ngược lại tất cả những gì ông từng được dạy.

Nước Mỹ đang trải qua những thay đổi kinh ngạc.

Thép đang xây dựng nên những thành phố tương lai cao chọc trời, và dầu hoả đang thắp sáng mọi ngôi nhà dọc đất nước.

Nhưng, một sáng kiến mới kì diệu đang nổi lên, và J.P. Morgan quyết tâm

đưa sáng kiến đó đến với thế giới.

Điện đã được công chúng chú ý đến, nhưng công nghệ đó chưa ai hiểu rõ, và hầu như

không được sử dụng. Nhưng sau khi hợp tác với Thomas Edison, J.P. Morgan tin rằng

ông có thể đưa điện đến mọi miền đất nước.

Morgan đầu tư cho Edison một khoản tương đương 83 triệu đô-la ngày nay, và cùng nhau họ thành lập một công ty mới, Công ty Ánh sáng điện Edison.

Đầu tư cho Edison là một canh bạc lớn đối với Morgan, và đi ngược lại mọi thứ

bố dạy cho ông. Rất nhiều năm, Morgan được hướng dẫn nên tránh đầu tư vào những ngành mới và chưa được kiểm chứng.

Nhưng nơi nào bố ông thấy rủi ro, J.P. Morgan lại thấy cơ hội ở đó.

Theo tôi thì điều tuyệt vời về những phát minh thực sự biến đổi thế giới và những ý tưởng thầu khoán mà cuối cùng lại có ảnh hưởng to lớn là chúng đều bắt đầu tương đối nhỏ lẻ và hầu hết mọi người không hiểu bạn đang nói cái gì, và chúng mất nhiều thời gian trước khi có đủ lực tiến, nhưng cuối cùng chúng phát triển vượt bậc và ảnh hưởng của chúng không ai có thể tưởng tượng được.

Morgan và Edison bắt tay vào làm việc ngay, biến một toà nhà ở vùng hạ Manhattan thành trung tâm phát điện đầu tiên của thế giới, một kỳ quan công nghệ cao chứa đầy các máy phát điện cỡ lớn đủ sức thắp sáng hàng ngàn ngôi nhà.

Ý tưởng ban đầu là từ trạm trung tâm này sẽ sản xuất dòng điện trực tiếp đến mọi nơi, nhưng đồng thời cũng cần phải có phương thức truyền tải điện đi. Tương lai của điện

không phải chỉ là sự ảo tưởng. Nó là năng lượng, và năng lượng thì phải truyền tải mới đi xa được. Công nhân của Edison làm việc suốt ngày đêm, đào một mạng lưới các rãnh dài trên 24 km. Họ lắp đặt hơn 30 km dây đồng dày, kết nối trạm phát của Edison tới

hàng trăm ngôi nhà và công ty ở New York.

Hệ thống lưới điện của Edison trở thành khuôn mẫu cho cách thức truyền tải điện ở nước Mỹ. Nhờ có trạm phát điện của Edison được xây dựng và vận hành, bình minh của kỷ nguyên mới đang đến. Thành phố lần đầu tiên sáng ngời.  Và sau đó không lâu, hệ thống tải điện của Edison bao phủ một nửa Manhattan. Các tuyến đèn đường điện ở đại lộ

và các ngôi nhà xuyên suốt New York lách tách tiếng điện.

Edison có một ý tưởng lớn rằng: "Chúng ta có thể xây các trung tâm phát khổng lồ

và như vậy thì điện sẽ rẻ cho tất cả mọi thành phần xã hội." Thật là một ý tưởng tuyệt vời.

J.P. Morgan và Thomas Edison có khả năng thu về bộn tiền. Nhưng thành công của họ lại là tin dữ  cho người đàn ông quyền lực nhất đất nước. Cho đến hiện tại, John Rockefeller hầu như chưa bị thách thức trong việc cung cấp ánh sáng đến từng ngôi nhà. Nhưng càng ngày hệ thống tải điện của Edison càng được mở rộng, ông nhận ra đế chế dầu hoả

của mình đang gặp nguy. Cứ một ngôi nhà sử dụng điện của Edison là John Rockefeller

mất đi một khách hàng. Những người khổng lồ vĩ đại của cuối những năm 1800, như Rockefeller, họ thường có xu hướng nhẫn tâm.

Họ chỉ quan tâm đến việc thống trị thị trường, và làm mọi cách họ có thể để bành trướng thị phần của mình với mục đích là đảm bảo lợi nhuận của họ.  Các nhà tư bản công nghiệp thời bấy giờ đơn thuần chỉ là nhà tư bản. Họ chỉ chăm chăm làm giàu, và họ muốn xây dựng thứ gì đó trường tồn. Như Rockefeller muốn Standard Oil của mình là công ty dầu lớn nhất thế giới. Rockefeller phát động một chiến dịch PR chống lại điện.

Ông mô tả công nghệ mới này là nguy hiểm, thậm chí gây chết người, rồi từ đó cảnh báo

sẽ có hàng loạt các sự cố bị điện giật  và các đám cháy ngoài tầm kiểm soát. Rockefeller biết rằng nếu ông có thể làm dân chúng hoảng sợ, dầu hoả sẽ tiếp tục là nguồn sáng chủ yếu.

Tôi không phải là kẻ thù dễ tính. Mà tôi là kẻ thù cực kì đáng sợ. Nên, nếu bạn đe doạ tôi,

hay gân tổn hại cho tôi, thì tôi chắc chắn sẽ không để bạn yên thân. Nói thế không có nghĩa là đánh đập gì, nhưng cuối cùng là tôi thắng. Bởi vì tôi là người chiến thắng,

và tôi không thua bao giờ.  Nhưng John D. Rockefeller sẽ chỉ là mối lo ngại thứ yếu cho Morgan.

Một đối thủ cạnh trạnh xuất hiện.

Thưa quý ông và quý bà, xin giới thiệu Nikola Tesla!

Những người xây dựng nước Mỹ hùng mạnh-Cornelius Vanderbilt (Kỳ 01)

Chỉ 5 ngày sau khi Nội chiến kết thúc Tổng thống Abraham Lincoln là nạn nhân cuối cùng trong số 600 nghìn nạn nhân của cuộc xung đột đẫm máu trên đất Mỹ. Đất nước bị chia cắt, và thế giới coi nền dân chủ Mỹ như là một kinh nghiệm thất bại. Nhưng hầu hết mọi người không nhận ra một thời kỳ mới đang hé rạng.

Nước Mỹ bước vào kỷ nguyên phát triển, và khoảng trống để lại của một chính khách vĩ đại nhất mà chúng ta từng biết, hạt giống lãnh đạo mới sẽ xuất hiện. Những Rockefeller, Ford Carnegie là thế hệ thứ nhất. Của cải mà bây giờ chúng ta biết tới như những ngôi sao nhạc rock của giới kinh doanh, hay hiện tại là những Buffet, Job hay Gate. Họ là những người hình thành nên tiêu chuẩn của Giấc mơ Mỹ. Họ tạo nên một biên giới mới - ở cả nghĩa bóng lẫn nghĩa đen- của cái mà chúng ta gọi là văn hóa. Những người có cái nhìn sâu sắc, sự đổi mới, và khéo léo, mà thế giới chưa từng được thấy, và trong cả 5 thập kỷ tiếp theo, một nhóm nhỏ sẽ thay đổi lịch sử, đưa Liên bang Mỹ trở nên vĩ đại. Họ là những con người vĩ đại với tầm nhìn mà không ai có.

Trong thời gian đầu của quốc gia non trẻ này, người có khả năng lãnh đạo nước Mỹ nhất không phải là một chính trị gia. Ông là một người làm giàu từ 2 bàn tay trắng, bằng nghị lực của mình đã biến những cầu tàu nghèo đói của Cảng New York, thành một đế chế.

Năm 16 tuổi, Cornelius Vanderbilt mua một cái thuyền nhỏ từ 100 đô la đi vay. Và nhanh chóng được biết đến như một doanh nhân cắt cổ, dùng mọi cách để tiến lên phía trước. Ngày đó, đó là một cuộc cạnh tranh thuần túy. Trí óc của tôi đấu với trí óc của anh. Những cố gắng của tôi chống lại cố gắng của anh. Anh không ngừng tranh đấu. Đó là cách họ nhìn về việc kinh doanh. Đó là Miền Tây hoang dã, hợp pháp hay bất hợp pháp, chỉ có chuyện thắng hoặc thua và tốt nhất là thắng. Tính tranh đấu, và sự cứng rắn đó, tác động rất lớn tới tính cách ông ấy. Cái thuyền nhỏ của ông ấy nhanh chóng trở thành một đội tàu, vận chuyển hàng hóa và hành khách tới mọi ngóc ngách của đất nước đang phát triển này. Vanderbilt trở thành từ đồng nghĩa với vận tải  và ông ấy được đặt biệt danh là "Commodore". (Đô đốc)

Vanderbilt nhận ra rằng điều sẽ trở nên quan trọng là vận chuyển hàng hóa từ nơi này tới nơi khác. Và ông ấy nghĩ tới cơ sở hạ tầng cần thiết và không phải cơ sơ hạ tầng mà chính phủ cung cấp, mà do ông ta cung cấp. 40 năm tiếp sau, Vanderbilt xây dựng đế chế vận tải lớn nhất thế giới.  Sau đó, trên đỉnh cao của quyền lực, trước cuộc Nội chiến, ông đã làm một điều không tưởng.

Mọi công việc đều phụ thuộc vào Đường sắt xuyên quốc gia và Đô đốc nhận ra rằng nó sẽ thay đổi hoàn toàn  nước Mỹ, rút ngắn thời gian đi xuyên quốc gia tới hàng tháng. Đường sắt hoàn toàn tự do, bởi vì đường sắt cho phép vận tải rẻ hơn và hiệu quả hơn từ góc này tới góc khác của nước Mỹ. Vanderbilt nhìn thấy tương lai của mình. Ông bán hết toàn bộ tàu bè của mình và đầu tư mọi thứ ông có vào đường sắt. Người ta thường nói nhận thấy cơ hội  là một yếu tố của thành công. Đó là sự khác biệt của một lãnh đạo giỏi. Không có nhiều người có điều đó. Không nhiều người đoán trước được cơ hội. Đó là đặc điểm của những lãnh đạo vĩ đại.

Quyết định đầu tư mạnh tay của ông ấy vào đường sắt đã có kết quả.

Sau chiến tranh, Vanderbilt là người giàu nhất nước Mỹ, với gia tài hơn 68 triệu đô-la, tương đơng 75 tỉ đô-la ngày nay. Nhưng số tiền đó không thể giúp ông tránh khỏi sự tàn phá của chiến tranh.

Sau cuộc Nội chiến, đất nước tiếc thương một cách công khai, trong khi Vanderbilt lại giấu trong lòng.

Lá bài đầu tiên nói về quá khứ, lá thứ hai, hiện tại, và lá thứ ba là về tương lai. Đó là một mất mát không mong muốn. Người nào đó rất gần gũi với ông. Con trai tôi. George. Nó chết trong chiến tranh. Còn tương lai thì sao?  Sẽ có một chiến tranh. Chiến tranh đã kết thúc.  Không. Cuộc chiến của ông sắp bắt đầu.

Sự dày vò bởi cái chết của người con trai yêu quý,  đế chế Vanderbilt dễ bị tổn thương hơn bao giờ hết. Đối với Vanderbilt, đó là một thảm kịch lớn. Ông ấy có một người con trai có cùng khả năng về sức mạnh cũng như tài năng, và cậu ta chết khi còn quá trẻ. Đó là một vấn đề nan giải đối với Đô đốc. Hàng năm trời, Vanderbilt đã chuẩn bị cho George tiếp quản công việc kinh doanh của gia đình.  Bây giờ, Đô đốc bắt buộc đặt niềm tin vào người con trai không được tài năng, William.

- Ta bổ nhiệm con làm giám đốc điều hành của Hudson Railroad.

Vanderbilt đặt William vào giữa  cuộc đàm phán với những người sở hữu đường sắt đối thủ.

- Vậy hãy ra giá đi.

- Nếu các ông trao cho chúng tôi hàng hóa các ông vận chuyển, quanh năm, chúng tôi sẽ cho ông đặc quyền cho phép hành khách của ông có thể tới Manhattan với cái giá hai trăm ngàn.

- Đặc quyền đó không đáng giá hai trăm ngàn.

- Một trăm ngàn thì sao? Đó là một đề nghị công bằng và hào phóng.

- Tôi không hứng thú với cái hào phóng của anh. Tôi chỉ quan tâm tới thỏa thuận có lợi nhất cho các cổ đông của tôi. Và nó không bao gồm việc nhận hơn môt trăm ngàn đô-la, hay thậm chí chỉ 1 đô-la.

- Cha tôi chỉ muốn cái mà ông ta cho là đúng.

- Vấn đề là, bố của anh không hiểu cái gì là đúng. Ông già đó nên về hưu đi thì hơn.

Thông điệp đã rõ ràng. Đối thủ không còn sợ Vanderbilt.

Con người luôn muốn những người thành công gặp thất bại. Cái ngày mà mọi người không nhằm vào bạn nữa có nghĩa là bạn không còn ở trên đỉnh nữa. Nhưng chỗ mà họ cho là điểm yếu, Đô đốc lại nhìn thấy cơ hội để khẳng định vị thế thống trị của mình và dạy cho William cách để trở thành một Vanderbilt.

Nếu chúng muốn chiến tranh, ta sẽ cho chúng chiến tranh.

Vanderbilt sở hữu cây cầu đường sắt duy nhất để vào New York. Đó là cửa ngõ của hải cảng lớn nhất đất nước, cung cấp hàng hóa cho toàn bộ lục địa. Vanderbilt biết đó là cây búa mà ông cần để buộc đối thủ phải phục tùng mình.

Ta muốn con đóng cửa cầu Albany.

Không có cây cầu các hãng đường sắt khác không thể vào New York. Về bản chất, Vanderbilt một tay phong tỏa thành phố lớn nhất quốc gia, chia cắt nó  với phần còn lại của đất nước. Ông ta đã khẳng định được sự thống trị của mình. Phong tỏa cây cầu khiến hàng triệu pound hàng hóa không thể tới được phần còn lại của đất nước, và đối thủ của ông dần dần khô máu.

Trước khi cổ phiếu thành giấy lộn, chủ tịch công ty đường sắt đối thủ cố bán tất cả cổ phiếu của họ. Tin nhanh chóng bay tới phố Wall, gây ra một cuộc bán tháo lớn. Cổ phiếu của New York Central rớt giá rất nhanh.

- Bao nhiêu?

- 20$ một cổ phiếu.

- Mua càng nhiều càng tốt.

Vanderbilt đã mua tất cả cổ phiếu đang tràn ngập thì trường với giá hời. Trong vài ngày, Vanderbilt tiếp quản công ty đường sắt đối thủ, tạo nên công ty đường sắt duy nhất lớn nhất nước Mỹ. Công ty đường sắt New York Central trở thành trung tâm của đế chế,  và nó đến với ông ta như một kết quả của một chiến dịch trả thù khéo léo.

Đường sắt đan xen khắp nước Mỹ, kết nôi cả nước lại với nhau theo cái cách mà chỉ 15 năm trước không ai tưởng tượng được, và cung cấp trên 180.000 việc làm. Lắp đặt các tuyến đường trở thành động cơ  tăng trưởng chưa từng có cho nước Mỹ.  Đường sắt cho phép nền công nghiệp bùng nổ theo cái cách mà không thể xảy ra trước đây.

Một bước tiến khác một điều quan trọng được dẫn đầu bởi đường sắt, đó là sự cần thiết của việc lấp đầy lỗ hổng giữa phía đông của Mississippi và phần bờ Tây. Vanderbilt đã tự biến mình thành ông vua độc tôn của ngành đường sắt. Và bây giờ ông ấy muốn thế giới biết điều đó. Ông hình dung ra một tượng đài tượng trưng cho quyền lực rộng lớn của mình.

- Công nhân sẽ bắt đầu xây dựng nhà ga kết nối ba công ty đường sắt: Harlem, Hudson,  và Central. Đó sẽ là trái tim của New York, và nó sẽ được gọi là  Grand Central Depot.

Hàng ngàn công nhân lao động trong 2 năm tiếp theo, trên mông dự án xây dựng đô thị mà nước Mỹ chưa bao giờ được chứng kiến.Grand Central là tòa nhà lớn nhất trong thành phố New York, và là nhà ga xe lửa lớn nhất cả nước, chiếm diện tích 22 mẫu anh. Tòa nhà không lồ đó cao hơn các tòa nhà khác ở New York ở thời điểm đó. Đó là biểu tượng về sự khổng lồ và quyền lực của để chế đường sắt Vanderbilt.  Tầm quan trọng của nó như là một biểu tượng, một kinh đô trong đế chế của ông ta, không thể đánh giá thấp.  Và nó vẫn còn trên bản đồ New York đến tận ngày hôm nay.

Vanderbilt có thể ở trên đỉnh của thế giới, nhưng tham vọng mù quáng của ông ta sẽ sớm làm ông ta bị tổn thương bởi một biến cố tới từ một cặp đôi không ngờ tới.

Ông ta bây giờ sở hữu 40% đường sắt của nước Mỹ. Nhưng ông ta muốn tất cả.

Với tôi, đó luôn là "làm gì tiếp theo?" và tôi nghĩ cái gì đã dẫn dắt những người rất thành công đó. Đó không bao giờ là tiền bạc. Ý tôi là, một cách để giữ số điểm. Đó là vấn đề về thành tích, và đó là vấn đề về giành chiến thắng trong một trò chơi, và đó là vấn đề về tăng số tiền tố.

Chicago là thành phố phát triển nhanh nhất nước Mỹ. Tuyến đường nối nó với New York là tuyến đường nhộn nhịp nhất và giá trị nhất thế giới. Và nó không thuộc về Vanderbilt. Để hoàn thiện đế chế của ông ta, ông ta cần giành quyền kiểm soát Erie Line. Erie là một công ty thương mại công khai tương đối sớm. Vanderbilt có lợi thế là hàng triệu triệu đô-la. Túi tiền không đáy luôn là một lợi thế khi bạn cố giành quyền kiểm soát một công ty. Vanderbilt chỉ thị cho các đại diện của ông ta mua càng nhiều cổ phiếu càng tốt.

- Mua Erie!

- Mua Erie!

...yêu cầu kiểm soát công ty vào cuối tuần.

- Mua Erie giá 45!

Đó là một nước đi cổ điển của Vanderbilt mà ông ta là người tiên phong ngày nay được biết đến với cái tên "thu mua cưỡng bức".

- Erie, 50!

Nhưng nỗ lực của ông ta bị cản trở bởi một ý tưởng thậm chí còn tài tình hơn được xào nấu bởi 2 con người vô danh:  Jay Gould và Jim Fisk.

- JIM FISK: Được rồi.

- Sai lầm của ban giám đốc Erie đó là họ đã gửi bức điện về nơi mà họ muốn mở rộng mà không có biện pháp an ninh cho khu đất đó.

Gould và Fisk đang mắc kẹt ở giữa ban quản trị Erie.

Nhưng họ là những người đại diện cho một nước Mỹ mới mà Vanderbilt đang giúp sức tạo dựng. Một trong những người tay trắng lập cơ đồ với những tham vọng tàn nhẫn.

Và sau nhiều năm quan sát Đô đốc thống trị, họ háo hức xậy dựng đế chế của mình. Họ nhận ra kế hoạch của Vanderbilt mua lại các tuyến đường sắt, và nhận thấy cơ hội mà họ đang chờ đợi.

Cạnh tranh, tôi nghĩ vậy, đó là một hệ thống tốt và nó thật sự, là một công việc kinh doanh, đó là làm tốt công việc, và cạnh tranh với các đối thủ.

Gould và Fisk bắt đầu in những cổ phiếu mới, sử dụng máy in mà họ đặt ở tầng hầm của văn phòng Erie. Mỗi cổ phiếu mà họ in ra làm giảm đi tỉ lệ cổ phần của Vanderbilt trong công ty, và họ in hơn một trăm ngàn cổ phiếu. Có một vài điều khoản trong điều lệ  công ty Erie, cho phép ban giám đốc in thêm cổ phiếu mà không cần thông báo cho cổ đông.  Và như vậy, Vanderbilt mua càng nhiều cổ phiếu, ông ta càng phải mua nhiều hơn để chiếm đa số. Kế hoạch đó được biết tới với cái tên "nước chảy đá mòn". Ngày nay thì cực kỳ bất hợp pháp, nhưng ở thời điểm đó, nó chưa bao giờ được nghĩ tới. Đơn giản đó là thiên tài. Và phố Wall chưa bao giờ có điều tương tự.

Có duy nhất một nguyên tắc đó là không có nguyên tắc nào. Dù dùng cách gì để đẩy đối thủ ra khỏi cuộc chơi, họ cũng sẽ làm.

Không biết điều đó, Vanderbilt tiếp tục mua vào. Các cổ phiếu vừa được in xong được chuyển bằng tay tới cho Vanderbilt. Vanderbilt đã mua 7 triệu đô-la cổ phiếu được in bởi Gould và Fisk. Ngày nay, số tiền đó tương đương 1 tỷ đô-la.  Vanderbilt từng bị đánh giá thấp trước đây, nhưng khi bạn tới với danh vọng là một vị vua, bạn đừng nên hy vọng chiến thắng.

Cạnh tranh là một điều rất tích cực. Con người không biết điều đó tích cực đến mức nào. Và thỉnh thoảng, bạn thậm chí không nghe về nó, bởi vì những gì diễn ra sau lưng bạn không phải là một bức tranh đẹp.

Trên đỉnh cao quyền lực, Vanderbilt bị chơi xỏ bởi một cặp đôi vô danh. Jay Gould và Jim Fisk đã gạt của Đô đốc hàng triệu đô-la. Và họ muốn thế giới biết về điều đó.

Bây giờ, những điều Vanderbilt muốn làm không còn là điều bí mật nữa. Ông ta sở hữu nhiều đường sắt hơn bất kỳ ai. Nhưng Gould và tôi, đã giáng một đòn vào một ông già bé nhỏ. Bây giờ, có thể ông ta giàu có, đúng thế, có thể ông ta quyền lực, nhưng phải có ai đó đứng dậy  chống lại lão già đó.

Đây là một thất bại nhục nhã đối với Đô đốc, con người có tính chiến đấu mãnh liệt, người muốn chiến thắng tất cả mọi thứ, và tiền là điều đặc biệt quan trọng, và bây giờ ông ta bị đánh bại, và bị sỉ nhục công khai bởi Gould và Fisk.

Gould và Fisk có thể ở trên đỉnh của thế giơi, nhưng họ đã đánh thức con sư tử đang say ngủ. Vanderbilt thề không bao giờ bị đánh bại thêm 1 lần nữa.

Họ không nghĩ đến chuyện tiền nong.

Họ chỉ để tâm tới chiến thắng.

Bây giờ, tất nhiên, nếu bạn chiến thắng một vụ lớn,  tiền bạc sẽ chạy theo bạn, nhưng đó không phải chủ đích của bạn. Chủ đích của bạn là chiến thắng. Chiến thắng, chiến thắng, chiến thắng. Mọi lúc. Không phải thỉnh thoảng. Mà là mọi lúc.

Vanderbilt ngay lập tức bắt đầu tìm một lưỡi dao mới. Ông ta nhận ra rằng đường sắt đã bão hòa, và tương lai của nền công nghiệp không phải là xây dựng các tuyến đường săt mới, mà là vận chuyển loại hàng hóa mới.

Sáng kiến không phải lúc nào cũng là  phát minh lớn. Sáng kiến là những thứ kiên định.

Và nếu công ty bạn không đổi mới  làm việc hàng ngày để tìm ra những đổi mới, tức là bạn chưa sở hữu một công ty. Bạn sẽ chết ngay từ trong trứng nước.

Nếu Vanderbilt có thể lũng đoạn thị trường bởi nguồn hàng mới, thứ mà có thể tiếp tục làm đầy các chuyến tàu của ông ta, ông ta sẽ có thể kiểm soát ngành công nghiệp đường sắt. Và Đô đốc biết phải tìm nó ở đâu.

Dầu lửa là cuộc cách mạng trong cuộc sống ở Mỹ. Dầu thô từ lòng đất được tinh chế thành dầu hỏa, nguồn cung cấp anh sáng an toàn với giá rẻ, và việc tiếp cận với ánh sáng

đã hoàn toàn thay đổi cuộc sống ở Mỹ. Trước khi có dầu hỏa, người trung lưu ở Mỹ không thể tiếp cận với nguồn ánh sáng thích hợp. Khi mặt trời xuống núi, bóng tối bao trùm.  Dầu hỏa là một hiện tượng thay đổi thế giới mãi mãi.

Và Vanderbilt biết nó sẽ là cơ hội kiếm tiền tiếp theo của ông. Ý tưởng là xem xem những gì còn thiếu. Đó là điều mà một doanh nghiệp sáng tạo làm, ông ta phục vụ những thứ mà họ cần. Nhiều người không thể tìm được những việc mới để làm. Nhưng thỉnh thoảng bạn nhìn thấy những thứ mà người khác phải có.

Oh chúa ơi, tôi  phải cho họ những thứ đó. Và sau đó bạn thực hiện việc đó. Bởi vì họ cần chúng. Vanderbilt nhìn thấy nhu cầu dầu hỏa tăng vọt trên cả nước. Và ông ta nhận thấy cần phải cung cấp cho những người tinh chế giàu hỏa một cách mới để vận chuyển dầu. Nếu Vanderbilt có thể lũng đoạn thị trường trong việc vận chuyển dầu hỏa, ông ta sẽ tự đưa mình trở lại ngôi đầu trong ngành công nghiệp đường sắt.

Việc ông ta cần làm là gặp người cung cấp.

- Chúng ta sẽ mở rộng bở phía Bắc tới Cleveland.

- Tại sao lại là  Cleveland?

- Cleveland là một thành phố nhỏ chỉ chưa đến 50 ngàn dân, nhưng nó nằm trên một biển dầu. Phía đông Ohio là Trung Đông ngày nay, và các vùng xung quanh Cleveland là một trong những cánh đồng dầu lửa lớn nhất thế giới.

Vanderbilt biết được có một nhà máy lọc dầu gần tuyến đường sắt ở Cleveland.

Một điểm hoàn hảo trong kế hoạch bậc thấy của ông ta. Ông ta tiếp cận người chủ, một thanh niên làm dầu mỏ đang gặp khó khăn mà Vanderbilt hy vọng có thể lôi lên từ bóng tôi.  Người thanh niên đó là  John D. Rockefeller.

(Tóm lược từ phụ đề phim "The man who built America" - dịch bởi Wayne - Viettorrent)