Câu chuyện về chiếc dép hồng và ý tưởng hộp Lost & Found.

Chiều tối qua, chạy xe máy trên đường Nghi Tàm chợt nhìn thấy một chiếc dép em bé gái màu hồng rơi trên đường. Thầm nghĩ, chắc con bé ngủ gật, đôi dép hơi rộng với chân nên rơi ra trên đường khi bố mẹ chở đi học về. Nghĩ đến việc bố mẹ đứa bé gái sẽ phải mua một đôi dép mới cho bé gái và vứt chiếc dép cọc kia đi em chợt nảy ra ý tưởng rất lãng mạn nhưng cũng có thể khả thi và rất nên ứng dụng vào thực tế cuộc sống. Sau đây em xin trình bày ý tưởng sơ khai ấy và tag các bạn marketting vào hết cả đây, để mọi người góp ý bổ sung thêm và triển khai trong thực tế:

- Em có ý tưởng về việc thiết lập 01 cái hộp bằng nhôm để ở trên đường phố. Chiếc hộp này có tác dụng để mọi người bỏ vào đó các đồ vật mà mọi người nhặt được những thứ bị đánh rơi trên đường như chiếc dép màu hồng của bé gái kia chẳng hạn. Chiếc hộp đó cũng có thể là nơi để những chùm chìa khoá, cái bút...tất tật những đồ vật có giá trị thấp và tất nhiên là không có giấy tờ tuỳ thân hay những đồ trang sức, tiền bạc có giá trị lớn. Ở bên ngoài chiếc hộp này em sẽ cho ghi câu khẩu hiệu kinh điển từ thời cấp 1: "Nhặt được của rơi, trả người đánh mất".

Với các tài sản có giá trị thì sao? Em có ý thế này: Chiếc hộp sẽ có 01 cuốn sổ và cây bút để ai nhặt được tài sản có giá trị lớn, hoặc giấy tờ tuỳ thân....trên khắp các đoạn đường quanh chiếc hộp có thể tự ghi vào đó những nội dung theo mẫu sẵn như: Ngày giờ nhặt được, những giấy tờ (hoặc tài sản nhặt được), số điện thoại của người nhặt được.....Tất nhiên, em cũng sẽ mở thêm một lựa chọn nữa, đó là em sẽ để trong chiếc hộp đó một tập mẫu văn bản bàn giao tài sản nhặt được của cá nhân cho Công an Phường gần đó, số điện thoại trực ban của CAP gần đó để mọi người nhặt được có thể điện thoại và đem đến tận nơi, bàn giao và ghi vào sổ trực của CAP Phường. Và vì thế, với tài sản có giá trị lớn, người nhặt được cũng có thể ghi vào cuốn sổ kia những thông tin về thời gian bàn giao tài sản cho CAP.

Việc làm này có giá trị gì? Em nghĩ đơn giản rằng nó có giá trị đánh thức lòng tốt ở trong mỗi con người Việt Nam mà em tin rằng nó vẫn luôn luôn tồn tại.

Triển khai việc này thế nào? Theo em rất đơn giản là 1 doanh nghiệp nào đó có thể liên hê với CAP, CA Quận để trở thành nhà tài trợ cho những chiếc hộp kia và tất nhiên, đổi lại thì quyền lợi là logo quảng cáo của nhà tài trợ sẽ được xuất hiện trên hộp. Tất nhiên là cũng nhỏ thôi chứ to quá thì hơi phô nhỉ? 

Em có ý nghĩ cũng hơi điên điên: Việc này nên thí điểm ban đầu ở 4 khu vực khác nhau, trong đó 2 khu vực là địa bàn phức tạp, thường xuyên xảy ra trộm cắp, cướp giật....Một chiếc hộp khác sẽ được để ở khu vực trung lưu và chiếc hộp còn lại sẽ để ở khu vực thượng lưu. Tất nhiên là các vị trí đặt chiếc hộp đều phải đảm bảo yếu tố cần thiết là đông người qua lại, khả năng xảy ra, đánh rơi hay bỏ quên đồ vật cao để có hiệu quả thực tế. Em tin rằng kết quả thống kê tỉ lệ từ những chiếc hộp ở 4 khu vực khác nhau này sẽ rất thú vị. 

Update:

Sau khi đăng cái ý tưởng này trên Facebook cá nhân em đã nhận được rất nhiều sự đồng tình cũng như lời khuyên về "tính khả thi" trên thực tế của việc triển khai. Em quyết định bổ sung thêm các lời giải cho các ý kiến "phản biện" để làm rõ tính khả thi của ý tưởng và đưa status trên FB thành 01 cái note trên blog để tiện trao đổi, lưu giữ.

Một số các ý kiến cho rằng chiếc chiếc hộp trên sẽ bị phá phách, các đồ vật trong hộp sẽ bị lấy đi bởi các ông, bà ve chai....

Thực ra ngay từ khi viết cái ý tưởng này ra em đã lường đến những tình huống như vậy rồi, nhưng em vẫn tin vào sự xấu hổ và lòng tốt của mỗi con người. Nếu có cơ chế tốt thì sẽ phát huy được còn nếu không thì sẽ tha hoá. Ở ý tưởng chiếc hộp này em thực tâm muốn thúc đẩy lòng tốt ở mỗi con người, thúc đẩy ý thức tự giác làm điều thiện mà ai cũng có sẵn trong tâm chỉ là chưa có điều kiện để thực hiện thôi. Tuy nhiên, với góp ý của các bạn có ý kiến như vậy thì em sẽ bổ sung thêm 1 tờ thông báo ở chiếc hộp. Thông báo đó nêu rõ chức năng của chiếc hộp là để làm gì? Mục đích của chiếc hộp là gì? Cách thức để đồ vật, ghi sổ ra sao? Nếu muốn thu mua ve chai hay nhặt nhạnh thì chờ đến thời gian nào và ở đâu sẽ có.... Tóm lại là em thông báo với những người định phá phách hay định thu lượm ve chai về mục đích tốt đẹp và đóng góp nhỏ của họ nếu không phá hoại. Còn lại thì để họ tự quyết định. Và dù cho nếu họ có quyết tâm phá, thì em nghĩ cũng vẫn nên thực hiện.

Em sẽ trình bày thêm cách thức triển khai thực hiện việc này một cách cụ thể hơn. Rất mong mọi người cùng góp ý để có thể thực hiện chứ không bàn lùi. Các ý kiến bàn lùi em vẫn ghi nhận nhưng sẽ không quan tâm nếu thiếu thiện chí và mang tính xây dựng.

Như em đã trình bày ở trên, chiếc hộp sẽ có ít nhất 2 ngăn và để mở hoàn toàn, không có khoá gì cả vì đây là chiếc hộp của lòng tốt, ý thức tự giác và lòng tốt của mọi người thì trước tiên bạn phải tin vào họ đã. Ngay cả lòng tin của chiếc hộp (những người sẽ thực hiện ý tưởng) vào mọi người còn không có thì làm sao có thể khiến người ta tin tưởng vào chiếc hộp được?

Có một số ý kiến sợ chiếc hộp Lost & Found này có thể bị phá, bị lấy đi mất. Em có ý thế này: Vị trí đặt chiếc hộp có thể sẽ là một vị trí tương đối mở và an toàn như ở trước cửa một hàng Cafe hay Nhà hàng nào đó hoặc ể các bạn có thể yên tâm thì ví dụ có thể liên hệ với 01 ngân hàng và xin họ cho đặt hộp vào trong khu vực ATM vừa có camera vừa tiện dụng. Hoặc chính các bạn có quán Cafe, Nhà hàng hay Ngân hàng nào đó cũng có thể triển khai thực hiện chiếc hộp Lost & Found này theo kiểu PR kết hợp.

Quy trình có thể sẽ như sau

- Mọi người đi đường nhặt được của rơi, có hai khả năng xảy ra:

* Một là đó là những đồ vật có giá trị thấp, có kích thước nhỏ và có ảnh hưởng không lớn nếu lọt vào tay của kẻ xấu (ví như chiếc dép hồng, chiếc bút máy, chìa khoá....Khi đó, người nhặt được của rơi sẽ đến chiếc hộp gần nhất, lấy miếng dán số thứ tự dán vào đồ vật và bỏ vào ngăn lưu giữ. Tiếp đó, người nhặt được của rơi sẽ ghi vào sổ (được để sẵn trong hộp) những thông tin liên quan đến đồ vật mà mình nhặt được gồm: số thứ tự, thời gian nhặt được, mô tả đồ vật. Tất cả những thông tin này chỉ cần rất ngắn gọn. Và tất nhiên, em cũng vẫn để một ô trống để ghi tên và số điện thoại của người nhặt được đồ vật vào đó (tuỳ người nhặt được có ghi hay không) để tạo cơ hội cho người bị mất có cơ hội cám ơn.

* Hai là mọi người sẽ có thể nhặt được những đồ vật có giá trị cao, giấy tờ có giá trị thiết thân với người bị mất. Với những đồ vật này chắc chắn không thể để trong chiếc hộp mở mang tên Lost and Found được cả. Để giải quyết tình huống này em đưa ra cho người nhặt được hai khả năng xử lý:

        

         a. Ghi vào sổ thông tin những đồ vật, giấy tờ mà mình nhặt được và cầm đồ vật, giấy tờ đó theo người đi làm tiếp công việc của mình. Những thông tin ghi vào sổ sẽ chỉ là những thông tin cơ bản để người bị mất có thông tin có thể liên hệ tìm được người nhặt như giấy tờ loại gì, thông tin cơ bản trên giấy tờ (ví dụ với CMND thì chỉ ghi số chứ không ghi ngày cấp hay địa chỉ thường trú để sau này khi người mất thực sự gọi đến thì người nhặt được có thể hỏi lại để so sánh, đảm bảo tính chính xác, trung thực). Với các loại tài sản có giá trị lớn thì cũng cơ bản như vậy.

         b. Điền vào mẫu bàn giao cho Công an Phường (có để sẵn trong hộp) và liên hệ với số điện thoại của trực ban CAP để đến tận trụ sở và bàn giao đồ vật, giấy tờ, tiền bạc hay tư trang...

- Định kỳ vào một ngày cố định trong tuần sẽ có người qua thăm chiếc hộp để kiểm tra xem ngăn đựng đồ vật có giá trị thấp đã đầy hay chưa? Sắp xếp và thu dọn, thanh loại và xử lý đối với những đồ vật cũ để lâu nhưng không có người đến nhận. Phối kiểm tra với CAP xem các đồ vật, giấy tờ có giá trị lớn đã được xử lý ra sao, kết quả thế nào...Việc này cũng nên có quy trình cụ thể và chi tiết.

Để triển khai ý tưởng này theo em thì chỉ cần liên hệ với CAP nơi dự kiến đặt hộp, trình bày ý tưởng và cơ chế phối hợp với họ một cách cụ thể. Em tin rằng tất cả các CAP sẽ sẵn sàng phối hợp và hỗ trợ. Bạn nào cũng có thể thực hiện ý tưởng này của em chứ em cũng chả giữ một mình làm gì. Em sẽ liên hệ và tìm địa điểm phù hợp để triển khai thí điểm ý tưởng này tại TPHCM.

Nếu có thắc mắc gì xin cứ comment bên dưới hoặc liên lạc với em qua địa chỉ mail: thaothucsg@gmail.com. Em hứa sẽ cố gắng giải đáp trong khả năng hiểu biết của mình. 

Rất cám ơn các bạn đã quan tâm.

Một vài tin tức về người Việt ở nước ngoài (7-8/2013)

Dưới đây chỉ là một vài ghi nhận tin tức về người Việt ở nước ngoài trong tháng 7 và tháng 8/2013, không phải và không thể là bức tranh tổng thể về người Việt ở khắp nơi.

Tại Nga:

Theo các phương tiện truyền thông Nga, Cảnh sát Mátxcơva trong chiến dịch an ninh lớn ngày 31/7 đã bắt giữ 1.200 người Việt lưu trú bất hợp pháp tại Mátxcơva và đã dựng một khu trại dã chiến bằng lều bạt nằm ở địa chỉ số 8, 2nd Irtysky proezd ở phía Đông thủ đô Mátxcơva để tạm giữ những người này. Khu lều bạt dã chiến trên gồm 200 lều bạt, 100 toa lét, được tính dành cho 900 người. Tuy nhiên ở thời điểm cao nhất, số người được đưa tới đây là 612 người, sau đó khoảng 200 người chủ yếu là phụ nữ, được đưa từ khu lều bạt tới các điểm giam giữ đặc biệt và tạm giữ cố định khác. Theo truyền thông Nga, "Tính tới 8h00 (giờ Mátxcơva ngày 6/8) tại khu lều trại tạm còn 388 người, trong đó có 28 phụ nữ mong muốn được ở lại với chồng họ". Đại sứ quán Việt Nam tại LB Nga thì cho biết số người Việt bị bắt trong đợt kiểm tra này không như truyền thông Nga thông tin mà chỉ có 588 người Việt. Những người này được xác định là cư trú bất hợp pháp và chờ làm thủ tục trục xuất về nước. Cảnh sát Mátxcơva cũng đã khởi tố hình sự đối với 6 "chủ nô lệ" đã cưỡng bức lao động không lương với 700 người nhập cư bất hợp pháp...

Tại Anh:

18 người vượt biên, từ Xyri và Việt Nam, bị giới chức Anh phát hiện trong lúc gần đông cứng trong một xe tải ngày 7/8. Những người này đã bí mật trốn vào xe tải trong lúc người lái xe nghỉ mệt ở cảng Calais (Pháp), trước khi vào Anh. Nhưng dường như họ không biết đây là chiếc xe chở hàng tấn mì pasta được trữ ở nhiệt độ đông lạnh. Khi xe đang ở đoạn đường cao tốc M25 ở vùng Essex, những người vượt biên tuyệt vọng vẫy tay qua lỗ thông hơi, khiến các xe đi trên đường chú ý và báo cảnh sát.

Cảnh sát tìm thấy và bắt giữ 17 người đàn ông và 1 phụ nữ. Theo cảnh sát, có thể họ đã ở trong xe tải đến 8 giò đồng hồ. Những người này đang bị giam ở nhiều đồn cảnh sát trước khi được trao cho biên phòng Anh và có thể bị trục xuất.

Tại Mỹ:

Theo số liệu của USCIS (Center For Immigration Studies - Trung Tâm Nghiên Cứu Di Dân của Mỹ), hiện có trên 11 triệu người nước ngoài đang sống trong tình trạng bất hợp pháp trên đất Mỹ, trong đó 300.000 đến từ châu Âu, 800.000 đến từ Nam Mỹ, nhiều triệu đến từ Mêhicô và những cộng đồng Hispanic khác, 1 triệu người đến từ châu Á mà trong đó không ít người đến từ Việt Nam. Vẫn theo thống kê của USCIS, chỉ trong năm 2011, chính phủ Mỹ đã cấp gần 32.000 visa di dân và khoảng 90.000 visa không di dân cho người Việt sang Mỹ.

Tại Campuchia:

Ông Dương Quốc Xuân - phó trưởng ban thường trực Ban chỉ đạo Tây Nam bộ - cho biết hiện trên địa bàn khu vực Tây Nam bộ có 2.644 hộ với 8.076 nhân khẩu người Việt trở về từ Campuchia, tập trung chủ yếu ở các tỉnh biên giới An Giang, Đồng Tháp, Long An. Ban chỉ đạo Tây Nam bộ đã đề nghị trung ương hỗ trợ kinh phí giúp đỡ các hộ này tạm thời sinh sống ổn định. Riêng tại Long An, ông Võ Minh Thành, phó giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Long An, cho biết thống kê mới nhất vào đầu năm 2013, có 413 trường hợp người Việt ở Campuchia mới trở về từ năm 2009. Và hiện vẫn chưa thống kê được số trẻ em sinh ra trong các xóm “liều” của Việt kiều về từ Biển Hồ.

Bà đồng

Bà Đồng
Những kẻ ngu dốt hay bị mê hoặc vì chuyện thần quái! Bọn đồng cốt liền theo đó làm mê hoặc thêm. Nào xem cây lộc, nào tìm hồn người chết….Nhưng phần lớn đều hoang đường bịa đặt. Những người hơi hiểu biết một chút thì không bàn chuyện đó. Chỉ có một chuyện lạ như sau:

HồI cha tôi chưa thi đỗ, trọ học ở ngoài cửa Nam Kinh đô. Một đêm nọ, nghe tiếng gõ cửa rất gấp, cha tôi mở cửa ra xem thì ra là bạn thân của người là ông Phạm ở Đông Bình đến chơi. Cha tôi mời ông vào hỏi:

-Đêm hôm thế này ông tới đây làm gì!

Ông Phạm đáp:
-Tới để mừng ông!

Cha tôi nói:
-Mừng vì chuyện gì?

Ông Phạm đáp:
-Thi Hội năm nay, nhất định ông chiếm ngôi trạng.

Khi ấy còn đang đầu xuân, cha tôi nói:
-Chắc lại điềm mộng mị chứ gì?

Ông Phạm nói:
-Không phải mộng đâu, thực đấy!

Cha tôi cả cười, hỏi nguyên do, ông Phạm đáp:
-Bên cạnh nhà tôi có một bà đồng xem cây lộc cho người, con mà cây ấy từ lâu chưa về. Khi nó về người ta hỏi nó sao về muộn thế, con ma nói: Cửa trời treo bảng, mọi người chen chúc nhau chật cả cửa. Tôi nhỏ yếu, không lách lên mà đi được, nên về muộn. Hỏi nó: Đã thế, những ngườI thi đỗ ngươi biết cả chứ? Con ma nói: Bảng trời treo cao, tôi nhìn từ xa, người đầu bảng tên có hai chữ. Chữ trên ít nét, chữ dưới nhiều nét. Thấy người xem ồn ào nói rằng có mười ba người đỗ, đứng đầu bảng là người họ Vũ tên Mỗ. Còn những tên ở dưới thì không nhớ. Bà đồng này xưa nay chưa hề quen biết ông, mà nói rõ rành rành như thé, chắc phảIi chắc chắn là gì?

Cha tôi cười nói:
-Những lời đồng cốt, làm sao đúng được. Sao ông mê tín thế!

Năm ấy thi Hội, đúng là có mười ba người đỗ. Cha tôi đỗ đầu, tất cả đều phù hợp với lời bà đồng.

(Lan Trì kiến văn lục)

------------------
Chuyện Bà đồng

Năm 92, ông nội tôi mất ở quê vì ung thư dạ dày. Chuyện ông mất cũng được các bác sỹ báo trước cả năm vì lúc mổ cho ông thì mổ đến đâu dạ dày mủn ra đến đấy vì bệnh đã di căn, cuối cùng các bác sỹ cắt gần hết dạ dày. Khi trả ông từ bệnh viện về, các bác sỹ bảo nhiều lắm ông sống thêm được 06 tháng, vậy mà rồi ông cũng chống chọi được với bệnh tật hơn cả năm trời.

Ông mất, tang lễ được tổ chức ở nhà bác gái nằm ngay trong thị trấn Xuân Hòa (Lập Thạch) vì nhà ở ngoài Yên Thạch thì ông bà nội đã bán để cho bố tôi chút tiền để góp vào dự án xin đất dự án của cơ quan. Tôi nhớ ngày hôm đó vẫn chưa đưa ông ra đồng, đang tổ chức viếng cho họ hàng và người thân thì có bà đồng ở bên xã Liễn Sơn đến thắp hương. Cũng chẳng biết bà đồng này có quen biết trước với bác gái tôi thế nào nhưng ở thời điểm đấy thì tôi thấy cũng chỉ sơ sơ thôi chứ chẳng phải thân thiết hay gần gũi gì. Sau khi thắp hương ông nội tôi thì bà đồng ra ngoài ngồi nói chuyện với mọi người, tôi cũng ngồi ở đấy hóng. Được một lát, bỗng nhiên bà đồng ngồi lắc lư rồi khóc hu hu. Mọi người xung quanh xúm vào hỏi thì bà đồng xưng “cậu” và bảo: Cậu về cậu đón Bố. Mấy hôm nay mọi người thắp hương, cúng cơm, cúng gà cho Bố mà sao không thắp hương, cúng cơm, cúng gà cho “cậu”? Ai nấy trong nhà đều ngạc nhiên vì ông bà chỉ có 3 người con (2 bác gái và bố tôi) chứ làm gì có chú nào nữa mà “cậu về đón bố?”….Gặng hỏi thêm nữa thì “cậu” chỉ lắc đầu không nói rồi “thăng”. Mọi người trong nhà quay ra hỏi bà nội thì lúc ấy mới biết, sau khi sinh bố tôi một thời gian thì bà nội có mang bầu thêm một lần nữa nhưng đâu chừng được 03 tháng, khi đi làm ngoài đồng thì bị sảy thai. Từ đấy, khi cúng cơm cho ông (và sau này cho bà) thì bố tôi còn thường mời “cậu” về hưởng nữa.

Sau này, cũng có lần tôi được bác gái cho lên chơi nhà bà đồng kia nhưng chẳng ấn tượng gì mấy.

------------------
Bà đồng (2)

Năm 94 nhà tôi chuyển về xã Tứ Liên, nay đã được lên thành Phường Tứ Liên – Quận Tây Hồ. Đất bố tôi mua từ nhà hai vợ chồng ông già chuyên trồng quất cảnh (ở miền Nam gọi là quả tắc). Sau khi bán đất, ông con trai vợ chồng già lập tức xây nhà 3 tầng, mua xe Dylan…ăn chơi nhảy múa. Tiền tiêu thì dễ nhưng không còn đất để trồng quất mà bán nữa nên sau 2-3 năm ăn chơi thì anh vợ chồng con trai nhà ông bà già nọ lại quay về bán Phở và bán nước chè ngay cạnh nhà tôi. Mỗi sáng, ngồi cái quán nước chè ấy thì dù muốn hay không cũng phải nghe khối chuyện hàng xóm láng giềng được dân tình “buôn bán” bên cốc chè, điếu thuốc.

Đến năm 96, ở Tứ Liên nổi lên có bà đồng rất hay, người đến gọi hồn, xem bói đông nghìn nghịt, xếp hàng đăng ký trước cả tuần mới đến lượt. Ấy là mình nghe loáng thoáng thế chứ cũng chẳng quan tâm nên không tập trung hóng hớt. Đến một hôm, bà mẹ của bạn gái mới nhỏ nhẹ nhờ mình cậy là hàng xóm cùng xã, cùng xóm với bà đồng để chen ngang xem trước. Để lấy lòng gái mình cũng can đảm gặp “cô” để nhờ, được “cô” cho cái hẹn 3 ngày. Nghe nói là vợ chồng “cô” trước là dân “anh, chị” rồi chả hiểu được lộc thánh thế nào mà giải nghệ lập đền thờ, khách đến rất đông….Phải nói thêm là “cô” là người có khuôn mặt xinh, sắc sảo và từng trải. Đúng như đã hẹn, 3 ngày sau tôi dẫn mẹ bạn gái sang nhà “cô” để thắp hương, hầu đồng. Đây cũng là lần đầu tiên tôi vào nhà “cô”, nhà rộng, vườn tược khang trang, nguyên một căn nhà 2 tầng được “cô” dùng làm nơi đặt các ban thờ, nhiều ban thờ lắm mà tôi chả nhớ ban nào với ban nào cả. Hóa ra “cô” không trực tiếp hầu đồng mà có một đệ tử chuyên trách việc này. Đến giờ cũng chả nhớ là “thánh” về nói gì nữa, chỉ mang máng là bà mẹ bạn gái gật gù bảo đúng, đúng….Một thời gian sau, có lần nói chuyện với bố, bố kể là vợ chồng “cô” toàn chơi trò yêu cầu khách ghi tên, địa chỉ để đăng ký trước rồi thuê đệ tử đến khu nhà ấy tìm hiểu hoàn cảnh gia đình để từ đó mà gạch đầu dòng cho đệ tử phán. Có lẽ vì thế mà Đền nhà "cô" cũng chỉ đông khách được vài năm rồi cứ thưa dần, thưa dần và nghỉ hẳn.
  

Đọc "Chuyện nghề của Thủy" và những điều còn đọng lại.

Nói đến Trần Văn Thủy thì ai cũng sẽ nghĩ đến 02 bộ phim tài liệu đã làm nên tên tuổi của ông, đó là "Hà Nội trong mắt ai" và "Chuyện tử tế". Tớ còn nhớ lần đầu tiên được nghe đến bộ phim “Hà Nội trong mắt ai” là hồi còn học cấp 1-2 Tây Sơn, cô giáo chủ nhiệm xem phim ở đâu về kể rất hào hứng trong lớp. Nhớ nhất là mấy chi tiết mà cô giáo kể là cảnh quay hỏi thăm người dân ở phố có biết ông ấy là ai không? Rồi chuyện Ngân hàng Nhà nước với Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân….Mãi cho đến 04 hay 05 năm gần đây tớ mới xem phim “Hà Nội trong mắt ai” và “Chuyện tử tế” của ông. Và có một điều chắc chắn là tớ lại được đọc cái tập “Nếu đi hết biển” trước cả khi xem 02 bộ phim trên và sau khi đọc bài trả lời phỏng vấn của ông trên tờ SGTT thì tớ đã lùng bằng được bộ phim “Chuyện Người Man di Hiện đại” để xem….

Dẫn nhập loằng ngoằng thế để nói rằng cá nhân tớ cũng rất thích anh Thủy. Sau khi đọc bài giới thiệu sách "Chuyện nghề của Thủy" trên tờ SGTT thì tớ cũng lập tức lùng cuốn sách để đọc để tìm hiểu thêm về nghề và cái tài của ông. Tuy nhiên, mặc dù cuốn sách đọc khá trôi nhưng đọc xong rồi thì cũng có 2, 3 phần thất vọng. Thất vọng thứ nhất là “chuyện nghề” của ông được đề cập hơi ít mà nặng phần tả về không gian cuộc sống của ông thời những năm 80. Mặc dù được rào đón là sẽ không phải là cuốn hồi ký nhưng thực tế thì nó là chính là một dạng hồi ký nửa vời bởi có đến ½ số trang sách là dùng để kể việc kể chuyện khó khăn, vất vả khi phát hành 02 bộ phim tài liệu “Hà Nội trong mắt ai” và “Chuyện tử tế”…; Thất vọng thứ 2 là sự hỗ trợ, giúp đỡ của các đồng nghiệp của ông đã không được nêu lên một cách đầy đủ. Theo hiểu biết của tớ thì nghề điện ảnh là dấu ấn cá nhân nhưng công sức là của cả một tập thể vì vậy chuyện của những người phụ trách âm thanh, ánh sáng, quay phim, dựng phim, biên tập….trong các bộ phim tài liệu của ông Thủy cũng là rất quan trọng đối với người làm nghề nhưng chỉ được nêu vẻn vẹn đâu chừng có hơn chục trang trong tổng số gần 500 trang sách; Thất vọng thứ 3 là việc đưa các bài viết, bài phỏng vấn anh Thủy đã đăng trên các báo trong thời gian qua vào trong cuốn sách. Nếu thực sự cần thiết chỉ nên ghi tiêu đề, ngày đăng, tên cơ quan báo đăng đối với các bài viết vẫn lưu trên mạng hoặc cùng lắm là đưa vào phần phụ lục chứ không nên để thành nội dung của cuốn sách.…

Thực ra ý định ban đầu khi viết cái note này chỉ nhằm để lưu lại cái list phim tài liệu mà ông Thủy đã thực hiện (dựa trên những gì được kể trong cuốn sách) thế mà cuối cùng lại thành ra tóm tắt cuốn sách. Cái list ấy đây:

1./ Những người dân quê tôi (Giải vàng LHP Leipzig 1970)

2./ Nơi chúng tôi đã sống (phim Tốt nghiệp - làm tại Liên Xô năm 1977)

3./ Phản Bội (Giải đạo diễn xuất sắc trong LHP quốc gia 1980)

4./ Hà Nội trong mắt ai (1982)

5./ Chuyện Tử Tế (Giải Bồ Câu Bạc LHP Leipzig 1988)

6./ Thầy mù xem voi (02 tập: tập 1: Chuyện vặt xứ người; tập 2: Chuyện đồng bào - Phim được làm từ năm 1988 đến 1990)

7./ Một cõi tâm linh (1992 - tên tiếng Anh là "A Spiritual Word làm cùng với Channel 4 của Anh)

8./ Có một làng quê (1992 - tên tiếng Anh là There is a Village - làm cùng với NHK Nhật Bản)

9./ Chuyện từ góc công viên (Giải vàng LHP Hội Điện ản 1996)

10./ Tiếng vĩ cầm ở Mỹ Lai (Giải Hạc vàng LHP Châu Á Thái Bình Dương 1999)

11./ Người Man di hiện đại (Phim được làm từ 2006 đến 2007 về Nguyễn Văn Vĩnh)

Kinh doanh báo chí ở Việt Nam

Trong chuyến đi Miền Tây vừa rồi, tớ chợt nhận ra rằng báo chí Việt Nam chưa hề biết kinh doanh báo chí theo đúng nghĩa của từ kinh doanh. Vẫn biết rằng "báo chí là một sản phẩm đặc biệt" nhưng những người đang làm báo vẫn chỉ biết viết ra những gì mình thích, mình cho rằng là bạn đọc sẽ thích chứ chưa thực sự đáp ứng đúng nhu cầu của người mua (tức bạn đọc). Theo dõi báo chí trong thời gian gần đây tớ bỗng giật mình vì có cảm giác "các tờ báo giấy đang chạy theo xu hướng giải đáp các thông tin của cộng đồng mạng". Thực ra việc các báo đáp ứng nhu cầu thông tin của "cộng đồng mạng" cũng là một việc làm cần thiết, đáp ứng nhu cầu thông tin cho người đọc. Tuy nhiên, thực tế lại đang diễn ra hơi khác.

Thực tế đầu tiên phải nói đến là "số lượng phát hành của báo giấy" đang ngày càng giảm: Nguyên nhân của tình trạng trên thì có nhiều nhưng trước tiên thì lại chính là "báo điện tử". Hầu hết các tờ báo in lớn đều có báo điện tử (hoặc ít ra cũng là Trang thông tin điện tử như báo Pháp Luật TPHCM) và các tin bài được xuất bản trên báo giấy cũng đều được các báo điện tử đăng lại (dù có chậm hơn vài tiếng đến nửa ngày). Chính vì vậy, đa số người đọc là dân văn phòng, công chức và tầng lớp trung lưu đã ít mua báo giấy hơn vì họ có thể đọc thông tin trên báo điện tử. Chẳng có lý do gì để tôi phải bỏ ra 3700đ (thực tế báo dạo có thể lên tới 5000đ) chỉ để mua và đọc mỗi một tờ báo Tuổi Trẻ Tp.HCM trong khi tôi có thể nhẩn nha cafe và đọc hơn chục tờ báo khác nhau trên mạng, từ VN Express, Viet Nam Net, Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Pháp Luật TPHCM hay Người Lao Động....Đó là chưa kể sau khi báo chính đưa lên mạng thì có vô số bạt ngàn các Trang thông tin điện tử Tổng hợp "lấy lại" (chẳng cần xin phép và tất nhiên cũng chẳng trả xu nào) và "xào nấu" với đủ loại tít gợi cảm, xúc động và giật gân…Ví như buổi sáng, bạn chỉ cần vào Báo mới thì tất tật những gì mới nhất của báo điện tử lớn đều được cập nhật. Ở một góc nhìn kinh doanh thì báo điện tử của tất cả các báo đều đang phải chi trả một khoản tiền rất lớn trong khi đó số tiền thu được từ quảng cáo hầu như chẳng được bao nhiêu. Và như vậy, chính các báo giấy đang tự "bóp chim" mình.

Thực tế thứ hai là chính các báo cũng chẳng biết đối tượng bạn đọc của mình là ai. Chắc nhiều bạn sẽ phản đối mạnh mẽ quan điểm này nhưng các bạn hãy cứ bình tĩnh, tớ giải thích ngay đây. Đối tượng bạn đọc của báo điện tử chắc chắn sẽ khác với đối tượng bạn đọc của báo giấy (mặc dù khoảng trùng là có nhưng không nhiều). Đối tượng bạn đọc báo điện tử chắc sẽ rất ít mua báo giấy và đối tượng bạn đọc báo giấy thường là do không có điều kiện đọc báo điện tử. Do mức sống và nhu cầu hoàn toàn khác nhau nên nhu cầu thông tin của 2 đối tượng bạn đọc này cũng sẽ có rất nhiều điểm khác nhau. Chính vì không biết đối tượng bạn đọc của mình là ai nên nhiều cơ quan báo chí đã bắt báo giấy đáp ứng nhu cầu thông tin của bạn đọc báo điện tử. Kết quả là bạn đọc báo giấy thì không quan tâm nên không mua, còn bạn đọc báo điện tử thì ung dung mở laptop hay Ipad để đọc mà chẳng phải trả một xu nào cho cơ quan báo chí cả. Trong khi đó để đáp ứng nhu cầu thông tin thì tòa soạn báo đã phải huy động cả bộ máy với một nguồn lực tài chính không nhỏ. Kết quả thì chẳng được bao nhiêu và cứ theo cái đà này thì báo giấy sẽ tiếp tục đi xuống và báo điện tử chẳng thể đi lên.

Theo con số ước đoán thì hiện tại toàn bộ TPHCM sẽ nằm trong khoảng 10 triệu người (bao gồm cả dân thành phố và vãng lai). Đây rõ ràng là một thị trường đầy tiềm năng cho báo chí. Ấy thế nhưng thực tế thì tờ báo ra hàng ngày có số lượng phát hành lớn nhất Việt Nam ở vào thời điểm phát hành được cao nhất cũng chưa bao giờ vượt quá nổi con số 500.000 bản/kỳ. Và nếu cộng tất cả số lượng phát hành của 10 tờ báo lớn ở TPHCM thì con số phát hành cũng chỉ dừng lại ở con số trên dưới 01 triệu bản/kỳ, chỉ bằng 1/10 dân số TPHCM. Nếu cứ trừ đi 50% dân số của Tp.HCM sử dụng báo điện tử và tiếp nhận thông tin từ các phương tiện truyền thông đại chúng khác (như truyền hình, phát thanh…) đi nữa thì rõ ràng khoảng trống trong kinh doanh báo chí là vẫn còn. 

Qua chuyến đi Miền Tây vừa rồi thì tớ cũng nhận thấy rằng các cơ quan báo chí ở TPHCM đang quá chiều chuộng bạn đọc ở TPHCM mà quên mất rằng cũng có rất nhiều bạn đọc của họ ở Miền Đông, Miền Tây, Miền Trung - Tây Nguyên… cũng rất cần thông tin về những gì đang diễn ra xung quanh họ, có giá trị sát xườn với chính cuộc sống của họ. Đây cũng chính là "thị trường ngách" có tiềm năng rất lớn nhưng hầu như không được các báo quan tâm đầu tư. 

Vậy kinh doanh báo chí trong thời gian tới phải như thế nào? Theo tớ cần rõ ràng và rạch ròi giữa báo điện tử và báo giấy. Bộ phận Báo điện tử phải sản xuất tin bài riêng, hoạt động kinh doanh riêng và chắc chắn là phải thu tiền người đọc cũng như thu tiền từ tất cả các trang lấy lại tin bài của mình. Bộ phận báo giấy có thể "bán" tin bài đã sản xuất cho bộ phận báo điện tử. Mặt khác, có thể tổ chức bộ phận tòa soạn "độc lập" ở từng khu vực để phát triển "thị trường ngách" với cái khung là trung tâm thông tin từ tòa soạn chính ở TPHCM. 

Và điều quan trọng nhất là cần phải xây dựng một đội ngũ kinh doanh báo chí thực thụ, tức là biết kinh doanh, biết làm báo chứ không chỉ biết viết báo.

 (Rảnh nhảm thế đã, các bạn có ném đá gì thì em xin nhận tất).

Chuyện lạ về đơn kiến nghị của nhân sỹ trí thức về việc bắt em Phương Uyên.

Trên các trang mạng Internet đã đăng tải rất nhiều tin, bài viết xung quanh bản "Kiến nghị Chủ tịch nước ra chỉ thị trả tự do ngay cho sinh viên Nguyễn Phương Uyên".Xin tạm không lạm bàn về tính đúng sai trong việc bắt giữ, hay kiến nghị của các "nhân sỹ, trí thức" đã tham gia ký tên, chỉ nêu lên 01 vấn đề mang tính "mới, lạ" của bản kiến nghị lần này. Đó là việc thông tin trên mạng chỉ công bố 144 người tham gia ký tên, thế nhưng lại có 01 "dị bản" cho thấy có tới 154 người tham gia ký tên. Và 10 người ký tên đó lại là những người được ký tên sau khi bản kiến nghị đã gửi đi. Thôi thì cứ đăng tải lên đây để "rộng đường dư luận":

* Nội dung bản kiến nghị và danh sách 144 người thì thôi tớ không đưa lại nữa, chỉ đưa lên đây danh sách "10 người ký tên sau khi kiến nghị đã được gửi đi".

Trích:

DANH SÁCH NHỮNG NGƯỜI KÝ TÊN SAU KHI KIẾN NGHỊ ĐÃ ĐƯỢC GỬI ĐI

1.	Huy Đức	Nhà báo	TP HCM
2.	Dương Hồng Đức	Nhà giáo	Pháp
3.	Hoàng Thị Hiệp		Pháp
4.	Trương Thế Kỷ		Đức
5.	Nguyễn Kim Cương	Bác sĩ	Hà Nội
6.	Bùi Chát	Nhà thơ	TP HCM
7.	Đặng Trần Kính		Hoa Kỳ
8.	Nguyễn Thu Trang		Hà Nội
9.	Nguyễn Thành Long	Chủ tịch HĐQT trường Du lịch và Tiếp thị Quốc tế	TP HCM
10.	Phan Hồng Giang	TS, nguyên Hiệu trưởng trường Viết Văn, Hội Nhà Văn Việt. Nam	Hà Nội

Vì những lý do bất khả kháng, chúng tôi xin dừng việc ký tên vào Kiến nghị ở đây.

 
Hết trích.

Bản kiến nghị này được ghi ngày 30/10/2012, có lẽ được gửi đi ngày 1/11/2012.

Update: Bổ sung ghi rõ nội dung trích, hết trích và thời gian phát hành bản kiến nghị.